Porównanie wyników geologicznych i astronomicznych

Pierwszą rzeczą, rzucającą się w oczy przy porównaniu rys. 46 i 47 jest rzeczywiście niezwykłe podobieństwo obu wykresów. Poszczególne fazy – dwa odchylenia zimna dla zlodowacenia Giinz, Mindel i Riss oraz trzy dla Wiirm wraz z długim okresem między- lodowcowym Mindel-Riss – określone przez geologów, poparte są w całej rozciągłości dowodami astronomicznymi, obliczonymi przez matematyków. Mamy więc już skalę czasu, z którą należy zestawić umieszczone na osi odciętych wartości dotyczące ludzkich czaszek oraz przedmiotów omówionych w poprzednich rozdziałach. Nasze zadanie ogranicza się do określenia warunków klimatycznych, które panowały w okresie, gdy żyli dani ludzie lub gdy zostały wykonane dane przedmioty. Problem komplikuje się o tyle, że musimy wprowadzić rozróżnienie między poszczególnymi okresami, zarówno zimnymi, jak ciepłymi. Jak tego można dokonać – omówimy poniżej.

Wyniki badań geologicznych i obliczeń promieniowania są wystarczająco podobne, aby wyciągnąć wniosek, że istnieje związek przyczynowy między tymi dwoma elementami. Jeżeli jest on słuszny, to obliczenia astronomiczne sięgające ponad 600 000 lat p.n.e. powinny dowieść, że od czasów wczesnego permu nie było żadnego zaznaczającego się okresu zlodowacenia (patrz rys. 45). Niestety, im dłuższy jest czas, tym bardziej zawodne stają się obliczenia, a wyciągnięcie wniosków opartych na perturbacjach z okresu dłuższego niż milion lat jest, jak dotychczas, niewykonalne. Poza tym, aczkolwiek dla dokonania obliczeń dotyczących niedawnych stosunkowo wahań klimatycznych może wystarczyć i wystarcza znajomość skutków perturbacji, to dla wyznaczenia wszystkich głównych okresów zlodowacenia należy wziąć pod uwagę inne, potężniejsze przyczyny. Z wykresu przedstawionego na rys. 45 wydaje się wynikać, że odnoszą się one przeważnie do okresów działalności górotwórczej, a przypuszczalnie w mniejszym stopniu do wahań w nasileniu promieniowania słonecznego. Jakkolwiek by było, zgodność między rys. 46 i 47 daje nam skalę czasu, potrzebną do umieszczenia pomiarów na osi odciętych, obejmującej krótki stosunkowo czas istnienia człowieka na Ziemi. Obecnie przystąpimy do rozważań, jak umieścić zabytki przedhistoryczne w skali czasu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>