Okres zlodowacenia

Wysnuto ogólny wniosek, że w okresie zlodowacenia następuje podniesienie nabrzeży, czyli obniżenie się poziomu morza, a wybrzeże staje się zamieszkałe przez ludzi i zwierzęta. Z tego wynika, że wycofanie i zakuwanie wody z morza w formujący się lodowiec – w związku z czym obniża się poziom morza – następuje w sposób bardziej wydatny niż obniżenie się poziomu morza przez ciężar lodu uciskający ląd. Między tymi dwoma faktami istnieje również związek czasowy. Komplikacje i trudności całego zagadnienia związku między okresami zlodowacenia a powstawaniem naniesionych nabrzeży – czyli problemu eustazji i izostazji – można ocenić jedynie przez dokładne badanie wielu miejscowości, a takie prace badawcze są w początkowym stadium.

Ogólnie więc rzecz biorąc, istnieją trzy współzależne zjawiska: okresy zlodowacenia, okresy pluwialne i powstawanie naniesionych nabrzeży. Zanim przystąpimy do zastanawiania się nad przypuszczalnymi przyczynami tych zjawisk, a szczególnie nad zagadnieniem ich datowania – musimy rozważyć pewne dalsze, mające duże znaczenie wyniki niedawnych szczegółowych badań. Przed wielu laty geolodzy uznali fakt, że wielkie zlodowacenie miało miejsce stosunkowo niedawno. Wystarczy rozejrzeć się po obszarach jezior w Holder- ness czy Szkocji, aby uznać fakt ten za oczywisty. Dopiero jednak w 1909 roku ogólnie przyjęto podział na cztery główne zlodowacenia, z trzema okresami mię- dzylodowcowymi, gdyż obraz ten lepiej odpowiadał wydarzeniom, które zaszły w północnej Europie, niż pierwotna koncepcja jednej długiej epoki lodowcowej. Jeszcze nowsze i dokładniejsze badania doprowadziły do wniosku, że każdy z trzech zimnych okresów, które poprzedzały zlodowacenie Würm, dzielił się na dwa zimne okresy, przedzielone tzw. fazami międzyokresowymi. Dowody na potwierdzenie tej świetnej koncepcji wahań lodowcowych znaleźć można jedynie w krajach, które na skutek położenia w stosunkowo bardziej na południe wysuniętej szerokości geograficznej szybko odczuły rezultaty mniejszych odchyleń klimatycznych. W związku z tym gradacje te nie są widoczne w warstwach pokładów skalnych w Anglii. Jednak w ciągu minionych 30 lat, za pomocą bardziej wyspecjalizowanych i udoskonalonych technik, koncepcje fluktuacji zlodowacenia plejstocenu można podsumować twierdzeniem, że istniały cztery główne zimne okresy, rozdzielone cieplejszymi międzyokresami, z wyjątkiem ostatniego zlodowacenia, które miało dwa międzyokresy. Główne zimne okresy rozdzielone były okresami międzylodowcowymi, z których środkowy świadectw geologicznych trwał trzy-cztery razy dłużej niż dwa pozostałe. Wnioski te oparte są całkowicie na terenowych badaniach geologicznych, bez zagłębiania się w możliwe fizyczne przyczyny, i przedstawione są na rys. 46, który można porównać z rys. 3.

Na rysunkach tych podana jest skala czasu, którą należałoby jeszcze rozważyć. Oparta jest na obliczeniach zaczerpniętych z pomiarów astronomicznych oraz dokonanych metodą izotopów promieniotwórczych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>