Na czele Ukrainy

W ostrej walce wewnątrzpartyjnej, która rozgorzała po śmierci Lenina, dla Stalina niezwykle ważne znaczenie miało zapewnienie sobie poparcia Ukrainy, największej po RFSRR republiki związkowej. Na podstawie rekomendacji Stalina na sekretarza generalnego KC Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy wybrano w 1925 r. właśnie Kaganowicza.

Sytuacja polityczna na Ukrainie była w owym okresie bardzo trudna. Wojna domowa zakończyła się zwycięstwem bolszewików, lecz wśród ukraińskich chłopów były jeszcze bardzo silne przeżytki ruchów petlurowskiego i machnowskiego, to znaczy nastroje nacjonalistyczne lub anarchistyczne. Partia bolszewicka opierała się przede wszystkim na przemysłowych rejonach Ukrainy, w których dominowała ludność rosyjska. Znaczną część kadr czerpała również spośród zamieszkującej republikę ludności żydowskiej, upatrującej we władzy radzieckiej gwarancję obrony przed prześladowaniami i pogromami, które przetoczyły się przez osady żydowskie w latach wojny domowej. Kultura ukraińska pozostawała jeszcze znacznie w tyle za kulturą rosyjską i nie mogła stanowić poważnej przeszkody dla daleko posuniętej rusyfikacji. Co najmniej połowę studentów ukraińskich wyższych uczelni stanowiła młodzież rosyjska i żydowska.

Podstawą polityki narodowościowej na Ukrainie były dwie orientacje: na „ukrainizację”, to znaczy popieranie ukraińskiej kultury, języka, szkoły, angażowanie Ukraińców do aparatu zarządzania itp., oraz orientacja na walkę z „nacjonalizmem burżuazyjnym i drobnomieszczaństwem”. Wytyczenie precyzyjnej granicy między tymi dwiema orientacjami, zwłaszcza w miastach i ośrodkach przemysłowych, nie było łatwe i Kaganowicz wyraźnie skłaniał się w kierunku drugiej z tych orientacji. Był bezlitosny w stosunku do wszystkiego, co wydawało mu się ukraińskim nacjonalizmem. Na tym tle dochodziło do częstych konfliktów między Kaganowiczem a przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych Ukrainy Własem Czu- barem. Jednym z najaktywniejszych oponentów Kaganowicza był także członek KC KP(b)U i ludowy komisarz oświaty Ukrainy Aleksander Szumski. W 1926 r. został on przyjęty przez Stalina, od którego domagał się odwołania Kaganowicza z Ukrainy. Stalin zgodził się wprawdzie z niektórymi argumentami Szumskiego, lecz udzielił zarazem poparcia Kaganowiczowi, wysyłając specjalny list do Biura Politycznego KC KP(b) U.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>