Istotne zmiany w sytuacji cerkwi – 1943 r. cz. II

Metropolita wskazał na konieczność szerokiego otwarcia świątyń, których liczba nie zaspokaja religijnych potrzeb narodu. Mówił o konieczności zwołania soboru i wyboru patriarchy. Oświadczył wreszcie, że niezbędne jest utworzenie nowych szkół duchownych, ponieważ cerkiew odczuwa brak kadr kapłańskich. W tym momencie Stalin przerwał nagle milczenie: «A dlaczego nie macie kadr? Gdzie się podziały?» – zapytał wyjmując z ust fajkę i patrząc badawczo na rozmówców. Aleksij i Nikołaj zmieszali się. Wszyscy wiedzieli, że «kadry» zostały zdziesiątkowane w obozach. Nie speszył się jednak metropolita Siergij… Starzec odpowiedział: «Nie mamy kadr z różnych powodów. Jeden z nich to ten, że my przygotowujemy kapłana, a on zostaje Marszałkiem Związku Radzieckiego». Na twarzy dyktatora pojawił się uśmiech zadowolenia. Powiedział:

«Tak, tak, a jakże, byłem seminarzystą. Słyszałem wówczas także o was». Zaczął wspominać lata spędzone w seminarium. Mówił, iż matka do śmierci żałowała, że nie został duchownym. Rozmowa dyktatora z metropolitą stała się swobodna. Następnie, po wypiciu herbaty, przystąpiono do rzeczowych dyskusji.

Rozmowa przeciągnęła się do trzeciej w nocy. Oprócz Stalina i Mołotowa uczesniczyli w niej eksperci. Spotkanie można uznać za historyczne w dosłownym sensie tego słowa. Opracowano Statut Cerkwi Rosyjskiej oraz warunki, w jakich działa do dziś. Jak wiadomo, układ ten budzi obecnie wiele zastrzeżeń, lecz wówczas, po dziesięcioleciach terroru wymierzonego przeciwko cerkwi, był on niewątpliwie krokiem naprzód, oznaczał bowiem możliwość jej legalnego istnienia.

Pod koniec rozmowy stary i schorowany metropolita Siergij poczuł się okropnie zmęczony. Wtedy miał miejsce epizod, o którym wspomina Sołżenicyn. Stalin, wziąwszy metropolitę pod rękę, ostrożnie, jak prawdziwy diakon, sprowadził go po schodach i powiedział na pożegnanie: «Władyko! To wszystko, co mogę w obecnej chwili dla was zrobić». I tymi słowami pożegnał hierarchów.

Po kilku dniach w willi w Czystym Zaułku zebrał się sobór biskupów {zgromadzić ich nie było trudno. Cerkiew rosyjska liczyła wówczas 17 biskupów), w niedzielę zaś, 12 września, w dniu Aleksandra Newskiego, w Jełochowskim Soborze Objawienia Bożego nastąpiła intronizacja nowo wybranego patriarchy, którym został metropolita Siergij. Po 18-letniej przerwie na czele Cerkwi rosyjskiej znów stanął patriarcha”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>