Ideologia w latach siedemdziesiątych

W latach siedemdziesiątych Susłow i jego aparat kontrolowali całe życie ideologiczne w kraju i partii. Przy dobrej woli można się w tych latach doszukać pewnych osiągnięć w różnych dziedzinach nauki i kultury, w sumie jednak nie tylko nie było postępu, lecz następował regres, co w znacznym stopniu należy zawdzięczać kierownictwu Susłowa. Lata sześćdziesiąte były okresem wielu perspektywicznych inicjatyw we wszystkich sferach kultury i sztuki oraz naukach społecznych. Większość z tych inicjatyw nie rozwinęła się, zaczęły więdnąć już pod koniec dziesięciolecia i zamarły niemal całkowicie w latach siedemdziesiątych. Dla inteligencji, dla wszystkich twórców kultury było to złe dziesięciolecie.

Żadnego wkładu ani do teorii, ani do ideologii partii nie wniósł też Susłow osobiście, jego potencjał intelektualny okazał się zdumiewająco znikomy. W tym kontekście można przypomnieć jedynie fakt, że to on użył w jednym ze swych przemówień pojęcia „realny socjalizm”, mogącego służyć za wzór uchylania się od jednoznaczności w teorii. W odróżnieniu od pojęcia „rozwinięty socjalizm” termin „realny socjalizm” znajduje się w użyciu do dziś, lecz każdy wkłada w nie taką treść, jaka mu jest akurat wygodna.

Susłow wyraźnie nie darzył sympatią tego, co odbiegało w jakiś sposób od przeciętności. Wiadomo, że bardzo nie spodobała mu się powieść Wsiewołoda Koczetowa Czegóż ty chcesz? Nie odpowiadał mu zbyt już nachalny stalinizm autora. Z drugiej strony drażniły go pieśni Władimira Wysockiego, spektakle Teatru na Tagance, filmy Wasilija Szukszyna i Eldara Riazanowa. Długo nie zezwalał na rozpowszechnianie filmu Riazanowa Garaż. Nie wiadomo, z jakich powodów przetrzymywał na półkach Człowieka znikąd, prawdopodobnie nie podobał mu się po prostu tytuł filmu. To jego poufne zalecenia spowodowały trudności z wydaniem wspomnień Ana- stasa Mikojana i wprowadzenie zmian do Wspomnień i refleksji marszałka Gieorgija Żukowa.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>