Grób człowieka neandertalskiego

Właśnie tu w roku 1908 Hauser znalazł grób człowieka neandertalskiego. To typowe stanowisko obrazuje pełną historię stopniowego rozwoju krzemiennej kultury mustierskiej, w powiązaniu z współczesnymi jej zwierzętami. Całokształt serii pokładów obejmuje okres zlodowacenia Würm, od okresu międzylodowcowego Riss-Würm aż po wiek renifera, kiedy to pojawił się człowiek młodszego paleolitu, niosąc kulturę oryniacką. Czas w latach obejmuje w przybliżeniu okres od 125 000 do 50 000 lat temu. Pokłady pozostawiono w takim stanie, jak je odkryto, aby zwiedzający mogli zbadać ich przekrój i podziwiać obfitość różnych narzędzi, wciąż tkwiących w poszczególnych warstwach.

Terasy rzeczne tworzą się wówczas, gdy ląd podnosi się w stosunku do poziomu morza. W takim przypadku rzeka żłobi nowe i głębsze koryto, a jej pierwotne brzegi, wysokie i suche, tworzą terasy rzeczne, na których mogą osiedlić się ludzie i zwierzęta. Czasem terasy pokryte są powierzchownym rumoszem skalnym, wymytym z dawnych, wyższych brzegów rzeki, lub naniesionym wskutek rzecznego rozrzutu złóż, w czasie gdy ląd znów się obniża, a wody zalewają terasy. Wzdłuż większości rzek w Anglii można zaobserwować dwa lub trzy terasy tego rodzaju. Najniższy, utworzony wówczas, gdy ląd osiągał swe maksymalne wyniesienie, pokryte jest niedawnymi osadami rzecznymi, w których rzeka wyżłobiła swe nowe koryto. Pod obecnymi rzekami można zwykle znaleźć te niższe terasy, słusznie określane mianem „pogrzebanego koryta rzeki”. Na s. 220 przy omawianiu eustazji i izostazji, była już wzmianka na ten temat. Oczywiście, zatopieniu i pogrzebaniu niższych terasów towarzyszy zalanie porośniętych lasami obszarów nadbrzeżnych. Szczątki tych zatopionych lasów można odnaleźć w wielu miejscach, na przykład w Saint Audries w Kornwalii i Saint Ann’s w Lanca shire, gdzie w czasie odpływu woda obniża się na tyle, że odsłania szczątki połamanych pni drzew i spróchniałych korzeni. Wniosek, że wylewy te nastąpiły w okresie poneolitycznym, wynika ze znajdowanych nieraz w czasie odpływu lub podczas prac bagrowniczych, narzędzi neolitycznych i maglemoskich. Wyższe terasy rzeczne są, oczywiście, starsze, a położone najwyżej – najstarsze, czyli wręcz odwrotnie niż w przypadku pokładów jaskinowych, gdzie im starszy osad, tym niżej jest położony. Z biegiem czasu powierzchnię terasu pokrywały żwiry, odłamki skalne, eoliczne piaski, grudy ziemi itd., przy czym najniższa warstwa jest najstarsza. Żwiry nawarstwione na spodzie, na głębokości 30 m, terasów Tamizy i innych rzek w południowej Anglii często zawierają szczątki Loxodonta antiqua – słonia z ciepłego klimatu – wraz z tłukiem pięściowym człowieka aszelskiego. Nasuwa to przypuszczenie, że terasy żwirowe grubości 30 m po raz pierwszy odsłoniły się, gdy w okresie zlodowacenia Mindel wody zostały zakute lodem. To obniżenie poziomu wody pozwoliło człowiekowi aszel- skiemu z okresu międzylodowcowego Mindel-Riss urządzić swą egzystencję na świeżo odsłoniętych brzegach rzeki, która wyżłobiła sobie teraz głębsze koryto. Ta współzależność starszego interglacjału plejstocenu z podstawowymi osadami w trzydziestometrowych terasach – zawierających narzędzia człowieka aszelskiego i faunę ciepłego klimatu – stanowi jedno z ważnych ogniw, umiejscowiając tę kulturę w okresie mniej więcej 250 000-350 000 lat temu (rys. 45 i 46). Gdy w 15-metrowych terasach odnajdzie się aszelskie tłuki pięściowe, są one zawsze mniej lub bardziej zerodowane, co wskazuje na fakt, że są to „pochodne kopalne” ze starszego osadu – trzydziestometrowego terasu – z którego według wszelkiego prawdopodobieństwa zostały wymyte. W takiej sytuacji są one oczywiście zupełnie bezużyteczne dla celów datowania lub ustalania współzależności. Czasami narzędzia mustierskie występują w terasach trzydziestometrowych, jednakże nie w osadzie spodnim, lecz zwykle w niższej warstwie odłamków skalnych, która utworzyła się tu w ciągu późniejszej zimnej fazy Wurm, gdy poziom rzeki wynosił 30 m.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>