Fazy zlodowacenia plejstocenu – rozważania geologiczne cz. II

Na podstawie znalezionych w nich szczątków zwierząt i przypadkowo zachowanych narzędzi krzemiennych, te trzy pokłady można skojarzyć z wahaniami lodowcowymi Riss, wczesny Würm i Bühl.

W krajach położonych na południowym cyplu lodowca zdarzały się okresy niezmiernej wilgoci, wykazujące cztery główne fluktuacje. W Afryce są one zwykle nazywane okresami pluwialnymi – kagerański, kamazjański, kandżerański i gambliański – poczynając od najwcześniejszego. Istnieje ogólna zgodność co do faktu, że te afrykańskie okresy pluwialne były mniej lub więcej współczesne europejskim epokom lodowcowym, dotychczas jednak nie została całkiem wyjaśniona fizyczna natura tych zjawisk. Fakt, że podczas silnego zachmurzenia ziemia osłonięta jest od promieniowania słonecznego i zaczyna stygnąć, a z chmur opadają duże ilości deszczu – stanowi wyjaśnienie o wiele za proste, nawet jeżeli to stwierdzenie jest słuszne. Tak więc na północy wynikiem okre – sów pluwialnych były opady śniegu i gradu oraz nasuwanie się północnych lodowców, a na południu – gdzie przeciętna temperatura jest zbyt wysoka, aby opady te zamarzły na powierzchni ziemi – powstają w rezultacie okresy pluwialne.

Następnym czynnikiem były okresowe zmiany limi brzegu i tworzenie się naniesionych nabrzeży na skutek odpływu morza i odsłaniania się lądu. Przypuszczalnie dopływ morza następuje wówczas, gdy wody zostają zakute lodem, a linia brzegu obniża się (ruchy eustatyczne). Z drugiej strony, gdy lód pokrywa ziemię, jego ciężar uciska ląd, a linia brzegu podnosi się (izostazja). A zatem, gdy lód zaczyna się gromadzić, czy obniżenie linii brzegu spowodowane brakiem wody jest większe, niż wzniesienie się linii brzegu spowodowane obniżeniem się lądu? Badając faunę i niezniszczone narzędzia krzemienne w żwirach naniesionych nabrzeży i w pokładach rzecznych, ustalono współzależność między poziomami naniesionych nabrzeży a okresami lodowcowymi i międzylodowcowymi. Na przykład zlodowacenie Würm, z mamutem, reniferem, pewnymi odmianami arktycznych gryzoni oraz skorupiaków i krzemienną kulturą mustierską, jest związane bezpośrednio z nabrzeżami podniesionymi do wysokości 15 m. Inne podobne współzależności zauważono na naniesionych nabrzeżach o wysokości 5, 30 i 45 m, z tym że cztery dokładnie rozpoznane naniesione nabrzeża wokół południowych brzegów Anglii mają po 15 m.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>