Fazy zlodowacenia plejstocenu – rozważania astronomiczne

Brak jest dowodów na to, że wewnętrzna temperatura Ziemi podlegała wahaniom w miarę stygnięcia. Dlatego też przyczyn fluktuacji w klimacie ziemskim należy doszukiwać się raczej w przypuszczalnych zmianach nasilenia promieniowania słonecznego. Istnieją trzy zjawiska astronomiczne, które łącznie mogą stanowić pewne wyjaśnienie zmian klimatycznych, zaob- serwowanych na podstawie badań geologicznych. Są to: 1) tor, czyli orbita Ziemi dookoła Słońca, 2) nachylenie osi ziemskiej w stosunku do płaszczyzny orbity i 3) zmiany w nachyleniu csi ziemskiej. Te trzy zjawiska są znane jako perturbacje i można ustalić liczbowe ich wartości w każdym danym momencie.

Ponieważ w zależności od czasu podlegają one różnym zmianom, zmienia się również nasilenie promieniowania padającego na daną część powierzchni Ziemi, powodując tym samym chwilowe odchylenia w klimacie ziemskim. Bardzo niedawno udało się Milankovi- ćowi i innym obliczyć łączne skutki wszystkich trzech perturbacji. W wyniku tego można obecnie stwierdzić, jakie było zmienne nasilenie stałego promieniowania słonecznego na daną część powierzchni Ziemi w ciągu minionego miliona lat plejstocenu. Aby uzmysłowić sobie, jak skomplikowany i trudny jest ten problem, konieczne jest nieco szersze omówienie tych trzech perturbacji.

Orbita, po której Ziemia krąży wokół Słońca, ma kształt nie koła, lecz elipsy: Słońce znajduje się w jednym z ognisk tej elipsy. W związku z tym odległość Ziemi od Słońca zmienia się i jest najmniejsza, gdy Ziemia znajduje się w punkcie przysłonecz- nym orbity, czyli najbardziej zbliżonym do Słońca (peribelium), a największa – w punkcie najbardziej oddalonym cd Słońca (aphelium). W pierwszym przypadku nasilenie promieni słonecznych jest większe niż wówczas, gdy Ziemia osiąga punkt aphelium. Wynikiem tego sn zmiany temperatury, w zależności od pory roku. Różnica między najmniejszą a największą odległością Ziemi od Słońca waha się w zależności

Astronomische Mittel zur Erforschung der erdgeschichtlichen Klimate, podręcznik geofizyki, 9, 1938, s. 593-698. od stopnia spłaszczenia orbity, zmieniającej się periodycznie z częstością 92 000 lat. Stosownie do tego zmienia się również względny czas trwania pór roku i odchylenia w ich temperaturze: gdy odległość peri- helium się zmniejsza, lato jest krótsze i upalniejsze, i odwrotnie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>