Datowanie warstw geologicznych

Struktura złóż geologicznych może wskazywać, że zmieniały się one z czasem albo rytmicznie i okresowo, albo stale, nieregularnie. Sezonowe pokłady w dnach jezior, wypełniających się zimą, a wysychających w lecie, mogą stanowić przykład dla pierwszego rodzaju, podczas gdy złoża w jaskiniach, gromadzące się stopniowo – dla drugiej. Stratygrafia pokładów różni się więc w tych dwóch przypadkach, w związku z czym stosuje się odmienne metody ich datowania. Większość pokładów to mieszanina tych dwóch typów, to znaczy, że następstwo osadów nie jest ani periodyczne, ani ciągłe, lecz – podobnie jak w przypadku otoczaków z północy lub terasów żwirowych wzdłuż koryt rzecznych – składa się z szeregu warstw o różnej grubości i odmiennych właściwościach. Ich charakter i kolejność nawarstwiania się w danym miejscu stanowią cenną wskazówkę przy ich datowaniu.

Osady rytmiczne. Osady naniesione periodycznie znane są ogólnie jako „warwy”, a analiza ich stanowi ogromną pomoc w datowaniu pokładów geologicznych, liczących nie więcej jak 10 000 lat. Na pomysł liczenia warw wpadł w roku 1898 baron Gerard de Geer , przeprowadzając badania szwedzkich złóż lodowcowych, które w niektórych miejscach były popękane. Uznał on, że osady te nawarstwiły się na skutek kolejnych procesów topnienia w lecie i zamarzania w zimie, w czasie których następowało odkładanie się piaszczystych cząstek z roztopionego lodu. Oczywiście, musiały istnieć odpowiednie warunki do tego, aby cząstki te mogły się odkładać: mogło to się odbywać na przykład w spokojnym jeziorze lub leniwie płynącym strumieniu. Takie warunki mogą zaistnieć w wodach zebranych między czołem lodowca a moreną czołową, czasem zaś w wodach głębokiego kotła erozyjnego, w łożyskach wolno płynących strumieni w jaskiniach. W obu takich przypadkach zbiera się warstwowana glina i o ile proces nawarstwiania ciągnie się nieprzerwanie do chwili obecnej, to policzywszy warwy można określić wiek pokładu w latach, na każdej dowolnej jego głębokości. Jeżeli złoża w jakimkolwiek czasie przestały się formować, wówczas oczywiście wiek danego pokładu może być określony jedynie do chwili ustania procesu osadzania się.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>