Anastas Mikojan w ostatnich latach życia cz. II

W połowie lat sześćdziesiątych zaczął pisać wspomnienia. Fragmenty zamieszczało czasopismo „Junost”‚. Potem ukazały się książki: Myśli i wspomnienia o Leninie (1970), Droga walki (1971), Na początku lat dwudziestych (1975).

Wspomnienia Mikojana spotkały się z wielkim zainteresowaniem, przełożono je i wydano w wielu krajach zachodnich i socjalistycznych. Jednak publikacja, a nawet pisanie tych wspomnień stawały się coraz trudniejsze. Jak twierdzi syn Mikojana, Sergo, już książka Na początku lat dwudziestych była poddana surowej redakcji, „a nawet nieautorskim uzupełnieniom, dokonanym na żądanie nie zawsze konsekwentnych recenzentów. Gdy mowa była na przykład o tym, co autor szczególnie dobrze zapamiętał z X i XII zjazdów partii, recenzenci pisali, że zjazd do tego się nie ograniczał i potrzebne są uzupełnienia. Jednocześnie zarzucano autorowi, że ma pisać nie historię partii, lecz osobiste wspomnienia. Kiedy zaś recenzent przechodził do wspomnień o charakterze osobistym, oskarżał autora o oceny subiektywne, a nawet o brak skromności.

Proponowano mu, aby napisał od nowa oceny dyskusji czy poszczególnych postaci i uzupełnił w duchu ówczesnych wydań «Historii KPZR». Anastas Mikojan oburzał się, dyskutował. Jednak pragnienie doczekania się publikacji wspomnień za życia (a miał już prawie 75 lat) skłaniało do ustppstw. dopisywano mu całe fragmenty (na przykład przeciwko Bucharinowi), wykreślając wiele z tego, co autorowi było drogie. Dziś możemy ustosunkować sip do tego różnie, postawić mu nawet zarzut z powodu takiej ustępliwości, trzeba jednak wziąć pod uwagp fakt, że nie dostrzegał on promyka nadziei w gęstej atmosferze tamtych lat, a własnych pozostawało mu coraz mniej. Książkę tp wydano wreszcie w 1975 r. bez zdjęć i w małym nakładzie”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>