Monthly Archives Grudzień 2015

Okres szczególnego rozkwitu osady na jeziorze w Glastonbury

Obecnie możemy dokonać przeglądu odkrytych materiałów. W powyższym pobieżnym opisie nie wszystkie zostały wymienione, natomiast lista, którą podamy obecnie, oparta jest na szczegółowych monografiach, opublikowanych na temat osady. Materiałów jest 19, a mianowicie:

dalej

Porównanie danych kulturowych

Jeżeli chodzi o dane antropologiczne, omawiane w poprzednim rozdziale, to wprowadzenie modyfikacji istniejących wskaźników antropologicznych dla umożliwienia badań porównawczych nie sprawiało żadnych trudności. Dokonuje się tego przez powiększenie ich wraz ze wzrostem cech ludzkich, tak aby wartość każdego ze wskaźników dla współczesnych Europejczyków wyrażała się liczbą 100 (lub inną dowolnie ustaloną).

dalej

Badanie wieku skał metodą izotopów promieniotwórczych

Wspominaliśmy już o datowaniu skał za pomocą pomiarów przeprowadzanych metodą izotopów promieniotwórczych. Jest to metoda ogromnej wagi, gdyż na jej podstawie można uzyskać absolutne wartości w łatach przed czasem obecnym. Zasady pomiarów metodą izotopów promieniotwórczych są następujące: wszystkie substancje zbudowane są z atomów 92 stałych pierwiastków chemicznych: różne są tylko skład i liczba pierwiastków tworzących daną substancję. Atomy różnią się między sobą liczbą i ułożeniem trzech składników. Te podstawowe „cegiełki”, to neutrony, które są elektrycznie obojętne, protony – o dodatnim ładunku elektrycznym i znacznie lżejsze elektrony o ujemnym ładunku elektrycznym. W środku każdego atomu znajduje się jądro składające się z neutronów i protonów: ich wzajemny stosunek liczbowy określa czy atom jest stały, czy wykazuje dążność do rozpadu, czyli jest promieniotwórczy. Elektrony tworzą rodzaj chmury planetarnej otaczającej jądro i nie wpływają na tendencję do promieniotwórczej dezintegracji atomów . 92 stałe atomy różnią się liczbą protonów w jądrze. Najlżejszy – wodór – ma 1 proton, a najcięższy – uran – 92. Prócz protonów istnieje różna liczba neutronów. W tym stwierdzeniu słowo „różna” ma szczególne znaczenie. Neutrony po prostu powiększają ciężar jądra atomowego, lecz nie wpływają na właściwości chemiczne, na podstawie których można identyfikować różne atomy. W ten sposób atom tlenu ma osiem protonów i może mieć osiem lub dziesięć neutronów. Normalny tlen ma 8 neutronów, a tlen ciężki – 9. Podobnie wodór ma normalnie 1 proton oraz 1 neutron, a wodór ciężki może mieć 2 a nawet 3 neutrony. Atomy o tej samej liczbie protonów, ale różnej liczbie neutronów nazywają się izotopami. Niektóre izotopy, a zwłaszcza cięższe, są nietrwałe i wówczas następuje ich rozpad, czyli dezintegracja. Innymi słowami są to izotopy promieniotwórcze. Stosunkowo łatwo jest zbombardować jakikolwiek atom strumieniem neutronów i umieścić dodatkowy neutron w jądrze. Uzyskuje się wówczas sztuczny, czyli wytworzony przez człowieka, promieniotwórczy izotop danego pierwiastka. Niekiedy w wyniku bombardowania powstają różne rodzaje sztucznych izotopów promieniotwórczych pierwiastka. Na przykład, jeżeli atom glinu zbombarduje się neutronami, zamienia się on w niestały promieniotwórczy magnez, który od razu zaczyna się rozpadać, a po dwóch lub trzech dniach połowa ilości poddanej bombardowaniu staje się z powrotem glinem. W ten sposób można uzyskać każdy spośród 92 pierwiastków w postaci niestałej, promieniotwórczej. Te sztuczne izotopy wydzielają przy rozpadzie różne cząstki elementarne oraz promienie, używane w coraz większym zakresie w medycynie i przemyśle. Poza tymi sztucznymi ciężkimi pierwiastkami – trzy najcięższe z pierwiastków naturalnych, a mianowicie uran, aktyn i tor, są również zdolne do procesu rozpadu, który to proces trwa od chwili ich powstania, a więc i od powstania najstarszych skał skorupy ziemskiej, w skład których wchodzą te pierwiastki. Rozpad jakiegokolwiek pierwiastka promieniotwórczego odbywa się w wymierzalnym, stałym tempie, nie zależnym od działania sił przyrody. Każda z tych naturalnych promieniotwórczych substancji ostatecznie rozpada się, aby utworzyć ołów, który może być zidentyfikowany na podstawie różnic mas, czyli ciężarów atomowych.

dalej

Homo sapiens (Aveline’s Hole i Cheddar w Somerset)

Często powtarza się pogląd, że epoka paleolitu, czyli starokamienna, nastąpiła pod koniec czasów magdaleńskich. Od neolitu, czyli epoki nowokamiennej, oddzielona ona była okresem przejściowym, trwającym od około 8000 do 2500 roku p.n.e. i nazywanym niekiedy mezolitem , a charakteryzującym się kulturą ostrzy i mikrolityczną kulturą krzemienną, harpunami z kości, wyrobami z kory brzozowej itp. Kultury krzemienne nazywano różnie, w zależności od okręgu, w jakim zostały znalezione dane narzędzia, a więc kresweliańska (Derbyshire), azylska (południowa Francja), tardenuaska (północna Francja), kapska (Bliski Wschód i północna Afryka), stillbajska (południowa Afryka), magozyjska (wschodnia Afryka) itp.

dalej

Fazy zlodowacenia plejstocenu – rozważania geologiczne cz. II

Na podstawie znalezionych w nich szczątków zwierząt i przypadkowo zachowanych narzędzi krzemiennych, te trzy pokłady można skojarzyć z wahaniami lodowcowymi Riss, wczesny Würm i Bühl.

dalej

Materiały z późnej epoki żelaza

W okresie między okupacją rzymską a podbojem nor- mańskim, do użytku wprowadzono pewną niewielką liczbę nowych materiałów, lecz nawet w okresie średniowiecza oś rzędnych dla materiałów kulturowych nie wykazuje znaczniejszego wzrostu. Rozwój handlu na skalę światową z pewnością rozpowszechnił niektóre materiały, jednakże do około 1500 roku n.e trudno byłoby wymienić więcej niż 20 naprawdę nowych. Były to, na przykład, jedwab i bawełna, mosiądz i nikiel, glina lub kafle i cegły, porcelana, glazura, papier, atrament, żywica, konopie, korek, różne chemikalia i lekarstwa itd., do ogólnej liczby 50 lub 60 (±55).

dalej