Monthly Archives Sierpień 2015

Woroszyłow na czele Komitetu Zdobycznego

„W 1942 roku przyjechał do lżewska członek Państwowego Komitetu Obrony, Kliment Woroszyłow, który zajmował się wówczas formowaniem nowych pododdziałów wojskowych. Dokonał przeglądu jednostek utworzonych w naszym regionie. Następnego dnia rano Kliment Jefriemowicz wyraził chęć zwiedzenia zakładu (lżewskie Zakłady Budowy Maszyn). Zaczęliśmy od wydziałów, w których produkowano karabiny. Kiedy wszedł do montowni, na dwóch przenośnikach (szerokość taśmy przenośnika wynosiła około metra) karabiny płynęły dosłownie jak rzeka. Operacje rozłożone były na bardzo drobne, aby szybciej nauczyć ludzi montażu. Woroszyłow długo stał, przyglądał się, a potem mówi do mnie: «Towarzyszu Nowikow, czy naprawdę karabiny mogą płynąć jak rzeka?». Odpowiedziałem, że taka produkcja trwa przez całą dobę. Pokręcił głową i zaproponował kontynuowanie zwiedzania fabryki. O godzinie szóstej wieczorem Kliment Jefriemowicz poprosił mnie niespodziewanie, abym wrócił wraz z nim raz jeszcze do montowni. Przyszliśmy – i znów rzeka karabinów. Woroszyłow powiedział: «Cuda!»”.

dalej

Administrator przemysłu spożywczego ZSRR

Ciążki kryzys polityczny i gospodarczy lat 1928-1933 powoli ustąpował. Rany zadane krajowi i narodowi „odgórną rewolucją” stopniowo sią zabliźniły. Zaczęły zarazem owocować ogromne wysiłki włożone w stworzenie przemysłu. Rozwijał sią, aczkolwiek wolniej niż ciążki, przemysł lekki i spożywczy. W 1934 r. utworzono w ZSRR samodzielny Ludowy Komisariat Przemysłu Spożywczego, na którego czele postawiono Mikojana.

dalej

Mołotow w niełasce

W 1949 r. Stalin często i długo chorował i w rozstrzyganiu nie cierpiących zwłoki problemów zastępował go zwykle Mołotow, oczywiście po konsultacji z innymi członkami Biura Politycznego. Gdy w grudniu tego roku świętowano siedemdziesięciolecie urodzin Stalina i każdy z członków Biura Politycznego musiał opublikować obszerny artykuł z peanami na cześć „wodza i nauczyciela”, Mołotow uzyskał tę możliwość pierwszy. Po kilku miesiącach obchodzono sześćdziesięciolecie Mołotowa. Został odznaczony czwartym Orderem Lenina {już w 1943 r. otrzymał tytuł Bohatera Pracy Socjalistycznej). Wybrano go na honorowego członka Akademii Nauk ZSRR. Na mapie pojawiło się jeszcze kilka osiedli nazwanych na jego cześć. W byłym mieście Nolińsku (nazwanym Mołotowskiem), w domu, w którym mieszkała rodzina Skriabinów, otwarto muzeum Mołotowa. Mimo jednak że prawie wszyscy obserwatorzy zachodni nadal uważali go za drugą osobę w hierarchii radzieckiej i partyjnej, w tym właśnie okresie zaczął on stopniowo popadać w niełaskę Stalina. Aresztowanie żony było tylko jednym z przejawów braku zaufania do niego.

dalej

Ostatnie lata życia Woroszyłowa – dalszy opis

Nawiasem mówiąc, po usunięciu Chruszczowa sympatie do Woroszyłowa zaczęto okazywać również na wysokich szczeblach. Było to całkowicie zgodne z tą polityką częściowej rehabilitacji Stalina, którą bardzo wpływowe koła usiłowały realizować po plenum październikowym KPZR. Na XXIII zjeździe partii w 1966 r„ po pięcioletniej przerwie, znów został wybrany na członka Komitetu Centralnego. Prasa zaczęła zamieszczać artykuły o Woroszyłowie i fragmenty jego wspomnień. Spotkało się to z protestem części wojskowych i inteligencji. Historyk wojskowy, pułkownik W. Anfiłow, zabierając głos wiosną 1966 r. na konferencji w Instytucie Marksizmu-Leninizmu, poświęconej dyskusji nad książką Ale- ksandra Niekricza Czerwiec 1941, 22 czerwca powiedział: „Krew mnie zatewa, kiedy on (Woroszyłow) stoi na trybunie Mauzoleum Lenina”.

dalej

Rozmowa z Mołotowem cz. II

Stalin nawet nie drgnął, wiedział bowiem wcześniej, z czym przyszedł do niego Mechlis. Mołotow i Kalinin, wstrząśnięci złą wiadomością, patrzyli ze współczuciem i bólem na odwróconego do okna Stalina, niepewni czy usłyszał w szumie ulewy słowa komisarza armii. «Koba, ty co, nie słyszysz?» zapytał poruszony Mołotow podniesionym głosem. «Niemcy wzięli Jaszę!» Stalin powoli, jakby nie panując nad własnym ciałem, odwrócił się od okna i spojrzał na niego pochmurnym i jakimś zaszczutym wzrokiem. Skierował się bez pośpiechu do stołu, usiadł w fotelu i powiedział spokojnie, z ukrytym wyrzutem: «Stalin nie jest głuchy. Wiem już o wzięciu do niewoli porucznika Jakowa Dżugaszwili. Teraz przesłuchują go w sztabie marszałka Klugego. To cóż teraz poczniemy z towarzyszem Stalinem? Mianujemy go ludowym komisarzem obrony?». A widząc, że go nie zrozumieli, dodał z gorzkim uśmiechem, przypominającym grymas bólu: «Zgodnie z naszymi prawami bliskich krewnych osób, które oddały się do niewoli wroga, skazuje się na zesłanie. W takim przypadku wybrałbym Turuchańsk, to przecież znajome miejsca».

dalej

Zbiory przemówień i artykułów Susłowa

Ale co w ogóle znajdujemy w dwutomowym zbiorze jego dzieł wydanych w 1977 r. i jednej dodatkowej broszurze opublikowanej w roku 1980? Przemówienia Susłowa jako sekretarza rostowskiego i stawropolskiego komitetów obwodowych partii to typowe wypowiedzi szeregowego pracownika szczebla obwodowego mówiące o tym, że zadaniem Komsomołu jest wychowanie młodzieży, zadaniem nauczyciela ludowego niesienia kaganka oświaty w lud, o

dalej

Drugi człowiek w kierownictwie partii

Początek lat trzydziestych był okresem największej władzy Kaganowicza. Mimo że „prawicowi” przywódcy – Nikołaj Bucharin, Michaił Tomski i Aleksiej Ryków zostali już usunięci z Biura Politycznego, to organ ten nie był jeszcze całkowicie posłuszny woli Stalina. Siergiej Kirów, Sergo Ordżonikidze, Jan Rudzutak, Michaił Kalinin, Walerian Kujbyszew oponowali niekiedy w pewnych sprawach Stalinowi. Kaganowicz był zawsze po jego stronie.

dalej

Ideologia w latach siedemdziesiątych

W latach siedemdziesiątych Susłow i jego aparat kontrolowali całe życie ideologiczne w kraju i partii. Przy dobrej woli można się w tych latach doszukać pewnych osiągnięć w różnych dziedzinach nauki i kultury, w sumie jednak nie tylko nie było postępu, lecz następował regres, co w znacznym stopniu należy zawdzięczać kierownictwu Susłowa. Lata sześćdziesiąte były okresem wielu perspektywicznych inicjatyw we wszystkich sferach kultury i sztuki oraz naukach społecznych. Większość z tych inicjatyw nie rozwinęła się, zaczęły więdnąć już pod koniec dziesięciolecia i zamarły niemal całkowicie w latach siedemdziesiątych. Dla inteligencji, dla wszystkich twórców kultury było to złe dziesięciolecie.

dalej

Ludowy komisarz obrony – Kliment Woroszyłow cz. II

W 1926 r. Woroszyłow został wybrany w skład Biura Politycznego. Nie ulega raczej wątpliwości, że w walce z opozycją „lewicową”, w której uczestniczyło bardzo wielu wojskowych i pracowników politycznych armii, stał niezmiennie po stronie Stalina i większości Komitetu Centralnego.

dalej

Woroszyłow – zawodowy rewolucjonista

Rewolucja 1905 r. poruszyła robotnicze Zagłębie Donieckie. W Ługańsku Woroszyłow stanął na czele nie tylko bolszewickiego komitetu miejskiego, ale i Rady Delegatów Robotniczych. Pod jego kierownictwem przebiegały strajki i demonstracje robotników ługańskich. Aresztowany w 1905 r. Woroszyłow został na żądanie wielotysięcznej manifestacji zwolniony za poręczeniem.

dalej

Chruszczow a Mołotow

W czasie wiedeńskiego spotkania Chruszczowa z nowym prezydentem Stanów Zjednoczonych, Johnem Kennedym, wśród osób zaproszonych na pierwsze spotkanie dwóch szefów rządów można było dostrzec poruszającego się wolno starego mężczyznę, niewielkiego wzrostu, w binoklach w złotej oprawie. Był to Mołotow, przedstawiciel radziecki w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej przy ONZ. Gdy zjawił się Chruszczów, Mołotow przywitał go z nieprzeniknionym wyrazem twarzy. Chruszczów odpowiedział od niechcenia i poszedł dalej.

dalej

„Sprawa leningradzka”

Represje lat trzydziestych spowodowały śmierć setek tysięcy wypróbowanych działaczy i awans na wysokie funkcje ogromnej liczby nowych działaczy, nie mających niezbędnego doświadczenia w pracy na stanowiskach kierowniczych. Jednak Wojna Narodowa, która wkrótce wybuchła, przyniosła nie tylko ogromne straty w ludziach i zasobach materialnych. Wojna wyłoniła nowych utalentowanych dowódców, kierowników gospodarki, działaczy państwowych, których zasług i osiągnięć nie mógł ignorować nawet Stalin. Jedną z takich grup stanowili byli funkcjonariusze partyjni i gospodarze z Leningradu. Patronował im Andriej Żdanow, którego wpływ na Stalina, zwłaszcza w zakresie ideologii i kierowania ruchem komunistycznym, wyraźnie wzrósł.

dalej

Kariera przy Stalinie

Nowy Sekretariat Komitetu Centralnego został utworzony po XI zjeździe partii i składał się z Józefa Stalina, Wiaczesława Mołotowa i Waleriana Kujbyszewa. Stalin, który został sekretarzem generalnym, pozostawił Mołotowa nie tylko dlatego, że okazał się on w stosunku do niego absolutnie i bezwzględnie lojalny. Docenił także biurokratyczną gorliwość i pracowitość Mołotowa, który nie był stworzony do odgrywania głównych ról i nie widziano go prawie wśród robotników i chłopów, ale prowadził skrupulatnie nieskończoną ilość różnych spraw w swoim gabinecie, wykonując pracę biurową, nie bardzo odpowiadającą Stalinowi, Bolszewicy z pierwszego pokolenia, którzy nie cenili zbytnio gabinetowej pracowitości, już wówczas przezwali go pogardliwie „kamiennym zadkiem”.

dalej

Opozycja wobec kierownictwa Nikity Chruszczowa cz. II

W tym samym roku została również podana w wątpliwość rola Mołotowa jako teoretyka. Przemawiając na jednej z sesji Rady Najwyższej ZSRR powiedział on, że w kraju zbudowano „podstawy spo- łeczeństwa socjalistycznego”. Formuła ta spotkała się z zastrzeżeniami innych członków KC, którzy twierdzili, że „podstawy socjalizmu” zbudowano w Związku Radzieckim na początku lat trzydziestych, natomiast w połowie lat pięćdziesiątych powstało już społeczeństwo socjalistyczne. Mimo ze w istocie Mołotow miał więcej racji niż jego oponenci, to jednak przegrał w tym dogmatycznym sporze i zmuszony był publicznie uznać swój błąd. W numerze 14 miesięcznika „Kommunist” w 1955 r. ukazał się „List do redakcji”, w którym Mołotow oświadczał:

dalej