Monthly Archives Lipiec 2015

Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR cz. II

Mikojan był chyba jedynym członkiem Prezydium KC, który w swoich wypowiedziach na temat wyników październikowego plenum Komitetu Centralnego KPZR mówił nie tylko o błędach, ale i o zasługach Chruszczowa. Na przykład na zebraniu partyjnym w fabryce „Krasnyj proletarij” powiedział w grudniu 1964 r.:

dalej

Na czele Ukrainy cz. III

Opozycja wobec Kaganowicza na Ukrainie rozszerzała się. Do Stalina przyjeżdżali Grigorij Pietrowski i Włas Czubar z prośbą o odwołanie Kaganowicza. Stalin opierał się początkowo, oskarżając swych rozmówców o antysemityzm. A jednak w 1928 roku zmuszony był odwołać Kaganowicza do Moskwy. Nie świadczyło to bynajmniej o tym, że Stalin był niezadowolony z jego pracy. Kaganowicz został ponownie sekretarzem KC WKP(b), a wkrótce wybrano go również w skład Prezydium Ogólnozwiązkowej Centralnej Rady Związków Zawodowych. Miał on stanowić przeciwwagę dla kierownictwa Michaiła Tomskiego w związkach zawodowych. Na początku 1930 r. Lazar Kaganowicz został pierwszym sekretarzem Moskiewskiego Komitetu Miejskiego i Moskiewskiego Komitetu Obwodowego partii, a także pełnoprawnym członkiem Biura Politycznego KC WKP(b).

dalej

Na różnych stanowiskach

W czasie rewolucji bolszewicy ciągle zmieniali stanowiska w najrozmaitszych regionach ogromniej Rosji. Działo się tak również z Kaganowiczem. W wyniku wyborów do Konstytuanty został członkiem tego zgromadzenia z listy bolszewickiej. W grudniu 1917 r. wybrano go również na delegata na III Ogólnorosyjski Zjazd Rad. Z obu tymi mandatami przybył do Piotrogrodu. Na zjeździe Rad wszedł w skład Ogólnorosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonaw- czego Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (RFSRR), w związku z czym pozostał w stolicy. Wraz z innymi członkami tego organu przeniósł sie wiosną 1918 r. do Moskwy.

dalej

Woroszyłow w latach Wojny Narodowej cz. III

Nominacja Woroszyłowa nie zmieniła jednak niekorzystnej sytuacji na froncie. Trwał odwrót oddziałów Armii Czerwonej w republikach nadbałtyckich, tylko na poszczególnych odcinkach toczyły się walki ze zmiennym powodzeniem. Na szczęście dla miasta niezbyt aktywnie działała armia fińska, osłabiona niedawną wojną. Linia frontu przesuwała się stopniowo na wschód, a liczebność wojsk radzieckich i ich uzbrojenie kurczyły się. Sytuację komplikowała dodatkowo konieczność ewakuacji setek tysięcy ludzi i mnóstwa zakładów produkcyjnych z obszarów nadbałtyckich, głównie przez Leningrad.

dalej

Susłow w latach sześćdziesiątych – ciąg dalszy

Za zwycięstwo stalinowców nad bardziej umiarkowanymi siłami w kierownictwie partii uznano również odwołanie redaktora naczelnego „Prawdy”, Aleksieja Rumiancewa, wokół którego skupiło się grono utalentowanych publicystów i dziennikarzy. W 1967 r. Susłow doprowadził do usunięcia przewodniczącego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego W. Siemiczastnego, bliskiego przyjaciela Szelepina. Pretekstem była ucieczka do Stanów Zjednoczonych córki Stalina, Swietłany Allilujewej, i nieudane próby skłonienia jej do powrotu. Nowym przewodniczącym został Jurij An- dropow, który pracował dotychczas pod kierunkiem Susłowa jako kierownik jednego z Wydziałów Międzynarodowych KC KPZR.

dalej

Mikojan

Mikojan nie brał bezpośrednio udziału w akcjach represyjnych w okresie kolektywizacji i przymusowych dostaw w latach 1930-1933. Musiał jednak dać sankcję na aresztowanie wielu bezpartyjnych specjalistów, którzy zajmowali ważne stanowiska w Ludowym Komisariacie Handlu i zostali oszczerczo oskarżeni o szkodnictwo. Nie był on inicjatorem tych represji, lecz nie występował także otwarcie przeciwko nim. Znamienny w tym kontekście jest przypadek M. Jakubowicza, który w Ludowym Komisariacie Handlu kierował Zarządem Artykułów Przemysłowych. Opracowywane przez niego plany zaopatrzenia bardzo wnikliwie studiował Mikojan, a następnie zatwierdzało je kolegium ludowego komisariatu. Najważniejsze wskaźniki zaopatrzenia omawiano nawet na posiedzeniach Biura Politycznego KC WKP(b).

dalej

Brak sympatii Stalina dla Kaganowicza

Ofiarą szpiegomanii padł również w pierwszych latach po wojnie brat Lazara Kaganowicza, Michaił, który jeszcze w 1940 r. został zdjęty ze stanowiska ministra przemysłu lotniczego, a na XVIII Konferencji Partyjnej wiosną 1941 r. wyeliminowany ze składu członków KC WKP(b). Oskarżono go o szkodnictwo w przemyśle lotniczym, a nawet o tajną współpracę z hitlerowcami. Te bzdurne oskarżenia rozpatrywało Biuro Polityczne. Referował Beria. Kaganowicz nie bronił brata. Stalin pochwalił obłudnie Lazara za „pryn- cypialność” i tak samo obłudnie zaproponował, aby nie spieszyć się z aresztowaniem Michaiła Kaganowicza, lecz powołać komisję, która zbada stawiane mu zarzuty. Na czele komisji stanął Mikojan. Po kilku dniach wezwano Michaiła Kaganowicza do jego gabinetu. Przybył również Beria wraz z człowiekiem, który złożył zeznania przeciwko Michaiłowi. Powtórzył on swoje oskarżenia. „Ten człowiek jest nienormalny” – powiedział Kaganowicz. Zrozumiał jednak, co oznacza dla niego ten spektakl. W kieszeni miał pistolet. „Czy w twoim gabinecie jest toaleta”? – zapytał gospodarza. Mikojan wskazał mu właściwe drzwi. Michaił wszedł do toalety, skąd po kilku chwilach dobiegł odgłos wystrzału. Michaiła Kaganowicza pochowano bez honorów wojskowych.

dalej

Praca w KC WKP – Susłow

Stalin był zadowolony z pracy Susłowa, o czym świadczy fakt, że w 1947 r. został on przeniesiony do Moskwy i wybrany na Plenum Komitetu Centralnego na sekretarza KC WKP{b). W skład sekretariatu wchodzili wówczas Andriej Żdanow, Aleksiej Kuznie- cow, Gieorgij Malenkow, Gieorgij Popow i oczywiście Józef Stalin. Susłow cieszył się jego pełnym zaufaniem. W styczniu 1948 r. jemu właśnie powierzono wygłoszenie w imieniu KC WKP(b) referatu na uroczystym zgromadzeniu z okazji 24 rocznicy śmierci Lenina. W latach 1949-1950 był również redaktorem naczelnym „Prawdy”. Został wybrany w skład Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

dalej

Władimir Jermiłow i jego książka

Malenkow wysilił się nawet na sformułowanie pewnych definicji teoretycznych. Poświęcił na przykład kilka minut na „marksistowsko-leninowskie” zdefiniowanie pojęcia „typowości”. „Typowość – oświadczył – odpowiada istocie danego zjawiska społeczno- -historycznego, nie jest zaś po prostu zjawiskiem najbardziej rozpowszechnionym, najczęściej się powtarzającym, powszednim”.

dalej

Na XXII Zjeździe KPZR

Ani Mołotow, ani Kaganowicz, ani Malenkow nie uczestniczyli w obradach XXII Zjazdu KPZR. Woroszyłow był nie tylko delegatem na ten zjazd, ale jako członek kierownictwa partii zasiadał w jego prezydium. Zmuszony był wysłuchać wielu oskarżeń nie tylko w stosunku do jego niedawnych sprzymierzeńców politycznych, ale i adresowanych do niego personalnie.

dalej

Susłow – kontynuacja

Szczególną jego troską była organizacja licznych obchodów jubileuszowych. 50 i 60 lat władzy radzieckiej, pięćdziesięciolecie utworzenia ZSRR, setna i sto dziesiąta rocznica urodzin Lenina – wszystkich nie da się wymienić. W 1949 r. Susłow był jednym z głównych organizatorów pompatycznych uroczystości z okazji siedemdziesięciolecia urodzin Józefa Stalina. W 1964 r. był już głównym organizatorem obchodów siedemdziesięciolecia Nikity Chru- szczowa, a w latach 1976 i 1981 kierował organizacją uroczystości jubileuszowych w związku z siedemdziesiątą i siedemdziesiątą piątą rocznicą urodzin Leonida Breżniewa.

dalej

Mikojan w latach wojny

W latach 1939-1940 ludowy komisarz handlu zagranicznego, Anastas Mikojan, prowadził rokowania z niemieckimi delegacjami gospodarczymi i czuwał nad ścisłym wykonaniem zawartych porozumień. Mimo że Niemcy już w 1940 r. nie dotrzymywali terminów dostaw sprzętu, pociągi z radzieckimi artykułami żywnościowymi i surowcami kursowały z ZSRR do Niemiec prawie do 21 czerwca 1941 r.

dalej

Mikojan w latach terroru cz. II

Po takiej aluzji Mikojanowi trudno było nawet zdecydować się na taki krok, na jaki zdobył się Sergo, ponieważ wisiała nad nim zawsze groźba oskarżenia o zdradę towarzyszy z Komuny Bakijskiej. I Mikojan podporządkował się Stalinowi. Na plenum lutowo- -marcowym KC WKP{b) przewodniczył komisji powołanej do zadecydowania o losach Bucharina i Rykowa. Ustalenie komisji było zwięzłe: „aresztować, osądzić, rozstrzelać”.

dalej

Lata wojny i pierwsze lata powojenne

Na Stawropolszczyznę wojna dotarła w 1942 r. Rozwijając letnią ofensywę wojska niemieckie zdobyły Rostów nad Donem i rozpoczęły szybki marsz po Kaukazie Północnym. Odwrót był tak gwałtowny i bezładny, że z niektórych rejonów jednostki Armii Czerwonej wycofywały się na wschód na kilka dni przed przybyciem niemieckich dywizji. Natarcie udało się zatrzymać dopiero w pobliżu miasta Ordżonikidze, o kilka odcinków marszowych od Groźnego.

dalej