Monthly Archives Czerwiec 2015

Wyniki kampanii fińskiej

Już w lutym 1940 r. Stalin odsunął Woroszyłowa od bezpośredniego dowodzenia wojną, mianując dowódców armii czynnej marszałka Siemiona Timoszenkę. Otrzymał on posiłki, w tym kilka dywizji z Syberii. Dysponując prawie półmilionową armią nowy dowódca przystąpił do generalnej ofensywy Lód w Zatoce Fińskiej był już tak mocny, że czołgi radzieckie mogły przejść po nim, omijając Wyborg. Ostatecznie Związek Radziecki odniósł zwycięstwo, lecz zapłacił za nie bardzo wysoką cenę. Według informacji radzieckich ZSRR stracił ponad 200 tysięcy żołnierzy. Źródła zachodnie oceniają straty naszego kraju na około 300 tysięcy.

dalej

Ludowy komisarz handlu i zaopatrzenia ZSRR cz. III

Nawiasem mówiąc, w jednej operacji handlowej Mikojan odniósł duży sukces. Mamy na myśli wyprzedaż za granicą części zbiorów Ermitażu, Muzeum Współczesnej Sztuki Zachodniej w Moskwie (obecnie Muzeum imienia Puszkina) i wielu wartościowych przedmiotów skonfiskowanych rodzinie carskiej oraz elicie arystokracji rosyjskiej. Na początku pierwszej pięciolatki Związek Radziecki odczuwał dotkliwy brak dewiz umożliwiający import sprzętu i urządzeń dla przemysłu. Spadek produkcji rolnej ograniczył do minimum możliwości eksportowe kraju. Zrodziła się wówczas koncepcja sprzedaży za granicą części obrazów słynnych mistrzów zachodnich – Rembrandta, Rubensa, Tycjana, Rafaela, van Dycka, Poussina i innych. Wystawiono na sprzedaż wiele wyrobów jubilerskich, złotych kosztowności, mebli z carskich pałaców (niektóre stanowiły kiedyś własność francuskich królów) oraz część biblioteki Mikołaja I. Zarządzający muzeami ludowy komisarz oświaty, Anatolij Łuna-

dalej

Na XXII Zjeździe KPZR – kontynuacja

W czasie przemówienia Polańskiego Woroszyłow zachowywał się bardzo nerwowo. Wstawał, siadał, wreszcie rzucił ze złością jakiś notatnik i wyszedł z sali. Jednak następnego dnia znów siedział na zjeździe i wysłuchiwał przemówień, w których wymieniano często również jego nazwisko. Na przykład Aleksandr Szelepin, który w 1961 r. zajmował stanowisko przewodniczącego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego, powiedział między innymi o Woroszy- łowie:

dalej

Pierwsze lata po wojnie

W pierwszych latach po wojnie głównym zajęciem Mołotowa pozostała polityka zagraniczna, choć jego cechy indywidualne w nikłym stopniu predestynowały go do pracy na polu dyplomatycznym. Wyjeżdżał wielokrotnie do Nowego Jorku na sesje Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jego przemówienia w Zgromadzeniu Ogólnym były typowe dla niego – solidne, suche i nudne. W owym czasie sojusznicy i sympatycy Stanów Zjednoczonych mieli więk- ł A. E. Lewitin-Krasnow: Ruk twoich zar, Te!-Aviv 1979, s. 105-108. szość głosów w ONZ i Mołotow musiał często korzystać w Radzie Bezpieczeństwa z prawa weta. W kołach ONZ nazwano go w związku z tym „panem NIE”, jako że słowa „nie” używał bardzo często. Do obowiązków Mołotowa należało również utrzymywanie kontaktów z Ministerstwem Bezpieczeństwa Państwowego w sprawach wywiadu. Georg Bartoli pisał w jednej z książek:

dalej

Kryzys kubański – kontynuacja

Chruszczów był tą reakcją zaniepokojony. Nie chciał wojny, lecz wydarzenia rozwijały się nieubłaganie w kierunku konfliktu zbrojnego. W odwet za uderzenie na Kubę mógł okupować Berlin Zachodni, lecz oznaczałoby to niemał pewny początek wojny z Zachodem. Zaczął poszukiwać kompromisu, lecz Fidel Castro zajął w tamtych dniach nieustępliwe stanowisko, sprzeciwiając się stanowczo wycofaniu radzieckich rakiet z Kuby. Polecił nawet otoczyć rejon ich instalacji swoimi żołnierzami.

dalej

Trudne dzieciństwo Woroszyłowa

Kliment Woroszyłow urodził się 4 lutego 1881 r. w rodzinie emerytowanego żołnierza, dróżnika obchodowego, Jefima Woroszyłowa. Matka Klima, Marija Wasiljewna, pracowała jako kucharka i praczka. Była to biedna rodzina, w której nikt nie znał ani jednej litery. Analfabetą był również mały Klim, który w wieku ośmiu lat pracował już jako pomocnik pastucha, a gdy miał lat dziesięć jako podręczny robotnik w Kopalni Hołubowskiej w pobliżu Ługańska, jednego z ośrodków przemysłowych Zagłębia Donieckiego. Wkrótce matka zabrała syna z ciężkiej pracy w kopalni i przez dwa sezony uczęszczał do szkoły powszechnej. W wieku piętnastu lat Woroszyłow rozpoczął pracę w zakładach metalurgicznych w Ałczewsku, początkowo jako goniec, następnie pomocnik maszynisty przy pompie wodnej, ślusarz w wydziale elektrotechnicznym, maszynista dźwigu w odlewni żeliwa. Mając siedemnaście lat wstąpił w Ałczewsku do kółka socjaldemokratycznego i przeczytał Manifest komunistyczny Marksa i Engelsa. Tam brał udział w pierwszym strajku, został aresztowany, zwolniony z pracy, a następnie przez trzy lata tułał się po południowych guberniach Rosji, żyjąc z przypadkowych zarobków.

dalej

Sukcesy w pracy gabinetowej

Do początków 1925 r. Malenkow studiował w Wyższej Szkole Tecznicznej. Wielu partyjnych studentów było w latach 1923-1924 pod urokiem Trockiego i opozycja trockistowska uzyskiwała często w owym czasie większość w studenckich komórkach partyjnych. Malenkow stał od samego początku na ortodoksyjnych pozycjach i występował przeciwko trockistom oraz ich platformie. Gdy po klęsce Trockiego powołano komisję do spraw weryfikacji studentów członków partii, którzy popierali opozycję, w składzie tej komisji w Moskwie znalazł się 22-letni student, Gieorgij Malenkow. Jego aktywność została dostrzeżona i odnotowana. Za radą i pod presją żony porzucił uczelnię tuż przed końcem studiów i rozpoczął pracę jako sekretarz techniczny w Biurze Organizacyjnym KC KPR(b). Okazał się wyśmienitym urzędnikiem i jego skrupulatność została doceniona. Po dwóch latach przeszedł do pracy w charakterze sekretarza technicznego Biura Politycznego.

dalej

W otoczeniu Nikity Chruszczowa

Niezwykle energiczny, daleki od wszelkiego dogmatyzmu, otwarty na zmiany i reformy Chruszczów stanowił całkowite przeciwieństwo ostrożnego i skrytego Susłowa. W swojej administracji był i głównym ideologiem, i ministrem spraw zagranicznych, kontaktował się bezpośrednio z przywódcami innych partii komunistycznych. Potrzebny był mu jednak członek Biura Politycznego, który kierowałby na co dzień działalnością licznych instytucji ideologicznych. Jego wybór padł na Susłowa, który w 1955 r. został członkiem Prezydium KC KPZR W postępowaniu Chruszczowa Susło- wowi odpowiadało raczej niewiele, ale już od początku lat pięćdziesiątych jego stosunki z Malenkowem były bardzo nieprzyjazne. Dlatego ewentualne wyniesienie Malenkowa nie wróżyło nic dobrego ani jemu, ani ludziom, którym patronował. Nic więc dziwnego, że w ostrej walce, jaka rozgorzała wkrótce w kierownictwie partii między ugrupowaniem Chruszczowa a tak zwaną grupą anty- partyjną, stał twardo po stronie tego pierwszego. Poparł go na XX Zjeździe KPZR i na burzliwym posiedzeniu Prezydium KC w czerwcu 1957 r Decydujące dla Chruszczowa plenum czerwcowe zainaugurował referat Susłowa, w którym wyłożył on istotę zaistniałych rozbieżności, nie kryjąc swego poparcia dla Chruszczowa. Po nim głos zabierali Mołotow, Malenkow, Kaganowicz i Bułganin, powtarzając oskarżenia pod adresem polityki pierwszego sekretarza. Nie od razu się poddali, długo bronili swoich pozycji. Klęska przerażała ich, obawiali się nie tylko o kariery w partii. To sprawiło, że plenum trwało kilka dni. Na wszystkich posiedzeniach Susłow bronił konsekwentnie kursu Chruszczowa.

dalej

Powieść Stadniuka – kontynuacja

«Dobrze mówisz, towarzyszu Mołotow. Dlatego gra jest warta świeczki». Ssąc ustnik fajki Stalin spojrzał zmrużonymi zachęcająco oczami na Mołotowa. «Jeśli jest nawet jedna szans powodzenia takiej operacji na tysiąc, trzeba ją zaplanować i próbować urzeczywistnić przy pierwszej okazji. Byłoby to ogromne zwycięstwo w walce o przyszłość Niemiec, o nowe Niemcy»”.

dalej

Referat Mołotowa – ciąg dalszy

„Moskowskije nowosti”z6 listopada 1987 r. w Norwegii i Danii, Mołotow wysłał na ręce Schulenberga list z wyrazami zrozumienia i życzeniami sukcesów. Podobny list otrzymała ambasada z okazji wtargnięcia hitlerowskich wojsk do Belgii, Holandii i Luksemburga w maju 1940 r.

dalej

Stalin a Mołotow – dalszy opis

Proces i tak już wielokrotnie odraczano. Nie było możliwości przepisywania od nowa wielu protokołów przesłuchań i instruowania oskarżonych, kiedy i gdzie planowali zamordowanie Mołotowa. A ponadto Stalin z reguły nie tak szybko przywracał przychylność tym, którzy wobec niego «zawinili». Wyznaczał takim «grzesznikom» pewien okres próbny, w czasie którego musieli udowodnić, jak dalece ich skrucha jest głęboka i szczera…

dalej

Powieść Stadniuka

Dalej czytamy w powieści, że Mechlis proponuje, aby zorganizować ucieczkę Jakowa lub ,,pohandlować” z Hitlerem i wymienić Jakowa. Stalin jest jednak przeciwny. „Koba, moim zdaniem przesadzasz poparł Mechlisa Mołotow, zwracając się do Stalina. Istnieje przecież międzynarodowa praktyka wymiany jeńców między walczącymi stronami”. (W powieści Stadniuka Stalin twierdzi najpierw, ze rozmowy z Hitlerem są nie do pomyślenia, następnie wyraża nadzieję, że Jaków nie oddał się do niewoli dobrowolnie i mówi, iż jako synowi Stalina będzie mu trudniej niż innym. Potem głosi co innego).

dalej

Procedura odejścia Mikojana z funckji głowy państwa

Niekiedy Mikojan bywał w moskiewskich teatrach, w tym także w najodważniejszym wówczas Teatrze na Tagance, który zawsze borykał się z wieloma problemami. Główny reżyser tego teatru, Jurij Lubimow, przebywający obecnie na emigracji, wspomina:

dalej

Praca Mikojana w Prezydium Rady Najwyższej ZSRR

W naszym kraju stanowisko przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej ZSRR nie jest zbyt absorbujące. Mikojan jednak nie był tylko formalnym szefem państwa. Jego ogromne doświadczenie, wiedza, giętki umysł, prestiż jednego z ostatnich członków „gwardii leninowskiej” czyniły go wielce wpływowym działaczem w składzie nowego „kolegialnego kierownictwa”. Nie można się było z nim nie liczyć. Mądry i ostrożny nie stwarzał, jak mogłoby się wydawać, najmniejszych powodów, by odsuwać go od władzy. A jednak pretekst się znalazł. Po upływie pewnego czasu od plenum październikowego KC KPZR podjęto uchwałę zabraniającą pozostawiania w aktywnej pracy partyjnej i państwowej członków partii, którzy ukończyli 70 lat. Była to w gruncie rzeczy rozsądna decyzja. W 1964 r. większość członków Prezydium i Sekretariatu KC nie ukończyła jeszcze sześćdziesiątki. Osiemdziesięciodwuletni Otto Kuusi- nen zmarł w maju 1964 r. Siedemdziesięciosześcioletni Nikołaj Szwernik pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Kontroli Partyjnej, nie wymagającą zbytniej „aktywności”. Spośród „starców” nowa uchwała obejmowała tylko Mikojana, który ukończył w listopadzie 1964 r. sześćdziesiąt dziewięć lat. Po roku, w końcu listopada 1965 r„ złożył prośbę o dymisję ze względu na podeszły wiek. Dymisja została przyjęta.

dalej