Monthly Archives Maj 2015

Istotne zmiany w sytuacji cerkwi – 1943 r.

Decyzję o rozwiązaniu Kominternu podjęto już w maju 1943 r. Stanowiła ona bez wątpienia ustępstwo wobec sojuszników ZSRR, aczkolwiek odpowiadała też intencjom Stalina, który nigdy nie darzył tej organizacji szczególną uwagą ani sympatią.

dalej

Przyjaźnie Mikojana

Sławny z okresu Wojny Narodowej, zmarły niedawno marszałek Iwan Bagramlan, w 1937 r. uczył się jeszcze w Akademii Sztabu Generalnego. Szalały tam wówczas donosy i zalecano chorobliwą „czujność”. Tymczasem w jego biografii był bardzo niebezpieczny na owe czasy epizod – w latach 1918-1921 służył w Armii Armeńskiej (dasznaków) utworzonej wówczas głównie dla obrony przed ewentualną okupacją turecką. Nie minęły wszak jeszcze trzy lata od straszliwej zbrodni wymordowania w Turcji półtora miliona Ormian. Młodzież armeńska zbroiła się więc w celu obrony egzystencji narodowej. Później Bagramian porzucił Armię Armeńską i wstąpił do Armii Czerwonej, a następnie również do partii komunistycznej. Ale wówczas, w 1937 r. oczekiwał każdego dnia aresztowania. Za radą przyjaciół napisał do Mikojana, który pomógł swojemu rodakowi. Bagramiana nie aresztowano, a rozpoczęte śledztwo zostało zaniechane.

dalej

Woroszyłow na czele 5 Armii Ukraińskiej

W lutym 1918 r., po zerwaniu rokowań pokojowych i zakończeniu rozejmu, wojska niemieckie przystąpiły do natarcia na wschód. Ofensywa została przerwana po podpisaniu między RFSRR a Niemcami Pokoju Brzeskiego. Jednak na Ukrainie wojska niemieckie na podstawie porozumienia z tak zwaną Centralną Radą kontynuowały natarcie i już 1 marca zajęły Kijów. Pod naporem dywizji niemieckich liczne oddziały radzieckie wycofywały się w walkach. W miastach Zagłębia Donieckiego powstawały oddziały robotnicze i tworzono pociągi pancerne. W Ługańsku został sformowany pod przewodem Woroszyłowa Ługański Socjalistyczny Oddział Partyzancki, który wziął udział w walkach pod Charkowem. W rejonach przemysłowych Ukrainy powstała Republika Doniecko- -Krzyworoska. W toku walki poszczególne oddziały łączyły się w zbierane w pośpiechu armie. Jedną z największych była 5 Armia Ukraińska, której dowództwo powierzono Woroszyłowowi.

dalej

Pierwsze trzydzieści lat Susłowa

O pierwszych trzydziestu latach życia Susłowa prawie nic nie wiadomo. W Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej, Encyklopedii Historycznej i nekrologu ogłoszonym po jego śmierci mówi się o tym okresie mało i w podobnych słowach.

dalej

Woroszyłow i pierwsze lata po wojnie cz. III

Po posiedzeniu wszyscy jego uczestnicy na zaproszenie Stalina poszli obejrzeć film „Światła wielkiego miasta”, który on oglądał już kolejny raz. W niewielkim pokoju, w którym odbywała się projekcja, stały stoliki z przekąskami. Nikt z obecnych nie przysiadł się już do Woroszyłowa. Gdy film się skończył i zapłonęły światła, Stalin odwrócił się i widząc go siedzącego samotnie wstał nagle, podszedł do jego stolika i położył mu rękę na ramieniu. „Ławrentij – zwrócił się do Berii – musimy lepiej się troszczyć o Woroszyłowa. Mało już mamy takich starych bolszewików jak Klim Woroszyłow. Trzeba mu stworzyć dobre warunki”. Wszyscy milczeli, trudno było bowiem zrozumieć, dlaczego Stalin zwracał się właśnie do Berii z propozycją „zatroszczenia się o Woroszyłowa”. Zastępca dowódcy marynarki wojennej ZSRR, admirał Iwan Isakow, który uczestniczył w tym posiedzeniu Biura Politycznego, zanotował swoje wrażenia natychmiast po powrocie do domu.

dalej

Komuna Bakijska – ciąg dalszy

Dowiedziawszy się o przewrocie, Mikojan wyruszył do miasta. Tam jednak oczekiwała go jeszcze jedna smutna wiadomość: większość aktywnych działaczy Komuny Bakijskiej aresztowano. Nawiasem mówiąc, również nowa władza, tak zwana Dyktatura Centro- kaspija przetrwała w Baku tylko do połowy września. Anglicy nie zdołali zatrzymać natarcia Turków. Rozpoczęła się pospieszna ewakuacja. W dniu wejścia wojsk tureckich do Baku Mikojanowi udało się uwolnić z więzienia Stiepana Szaumiana i innych bolszewików. Przy pomocy dowódcy niewielkiego oddziału radzieckiego, Tate- wosa Amirowa, wszyscy zdążyli wsiąść na przepełniony uciekinierami i żołnierzami statek „Turkmenia”, który miał płynąć do Astra- chania. Lecz ani grupa oficerów dasznackich i angielskich, ani wielu żołnierzy nie miało ochoty znaleźć się w radzieckim Astra- chaniu. Udało im się zbuntować załogę statku i doprowadzić go do okupowanego przez Anglików Krasnowodzka. Władze eserowskie miasta aresztowały wszystkich bolszewików. Portretów komisarzy bakijskich wówczas jeszcze nie było, dokumentów również. Na podstawie listy na zaopatrzenie więzienne znalezionej przy Grigoriju Korganowie, który pełnił funkcję starosty w bakijskim więzieniu, eserowcy odizolowali 25 osób ze Stiepanem Szaumianem na czele. Do grupy tej włączono również Tatewosa Amirowa. Tak powstała słynna liczba 26. Wszystkich wywieziono z Krasnowodzika do Asz- chabadu rzekomo na rozprawę sądową. Wagon z aresztantami nie dotarł jednak na miejsce. 20 września 1918 r. na dwieście siódmym kilometrze Kolei Krasnowodzkiej wszystkich zastrzelono. W grupie tej znajdowali się komuniści i lewicowi eserowcy, komisarze ludowi i członkowie ochrony osobistej Szaumiana. Jeden z zamordowanych był bezpartyjnym drobnym urzędnikiem. Wszyscy jednak weszli do historii jako 26 komisarzy bakijskich.

dalej

Stalin a Mołotow

Wkrótce Mołotow wyjechał na południe na wypoczynek. Kierownictwo NKWD potraktowało ten nagły wyjazd również jako złowieszczy symptom, co więcej, jako ostatni akt rozgrywającego się dramatu. Wszyscy wiedzieli, że w zwyczajach Stalina nie leży usuwanie komisarza ludowego czy członka Biura Politycznego przez aresztowanie go na miejscu, w czasie pełnienia obowiązków służbowych. Przed wydaniem dyspozycji aresztowania każdego ze swych współpracowników Stalin miał zwyczaj wysyłać go na wypoczynek lub informować w gazetach, że taki to a taki otrzymał (lub otrzyma) nową nominacje. Wiedząc o tym, kierownictwo NKWD oczekiwało z dnia na dzień polecenia w sprawie aresztowania Mołotowa. Pracownicy «organów» byli prawie pewni, że przywiozą go z urlopu nie na Kreml, lecz do wewnętrznego wiezienia na Łubiance.

dalej

Osłabienie władzy i wpływów Malenkowa cz. III

Następnego dnia, 25 stycznia, plenum Komitetu Centralnego podjęło uchwałę o zwolnieniu Malenkowa z obowiązków szefa rządu. Odczytano jego oświadczenie, w którym uznawał swoje błędy i odpowiedzialność za zły stan rolnictwa. Tę ostatnią sprawę uzasadniał „małym doświadczeniem”. Na plenum wystąpili z krytyką niektórzy członkowie Komitetu Centralnego i jego Prezydium, wśród których znalazł się .również Mołotow. Krytyka nie była jednak zbyt ostra. Po kilku dniach stenogram z obrad plenum styczniowego odczytano w organizacjach partyjnych. Po upływie następnych kilku dni uchwały plenum zatwierdziło Prezydium Rady Najwyższej ZSRR, które powołało Malenkowa na stanowisko ministra elektrowni.

dalej

Osłabienie władzy i wpływów Malenkowa cz. II

Wszystkie te okoliczności doprowadziły już jesienią 1953 r. do znacznego osłabienia roli Malenkowa. Aparat partyjny wysokiego szczebla coraz śmielej poddawał swojej kontroli wszystkie organizacje państwowe i społeczne, a pierwszym człowiekiem w partii był teraz nie Malenkow, lecz Chruszczów. Bez jego aprobaty nie podejmowano już żadnych istotnych decyzji i nie dokonywano żadnej ważnej nominacji. W 1954 r. wydawało się, że tylko on wie, co robić, aby ociężała nawa radzieckiej administracji posuwała się naprzód. To Chruszczów zgłaszał większość propozycji dotyczących polityki wewnętrznej i zagranicznej. Malenkow po prostu nie nadążał za swym energicznym i aktywnym współtowarzyszem. A co najważniejsze nie miał w kierownictwie stronników, którzy upatrywaliby w nim swojego szefa i patrona, którzy zawdzięczaliby mu swój awans i gotowi byliby spełniać bez zastrzeżeń jego polecenia.

dalej

Kariera przy Leninie

Prawdziwe nazwisko Mołotowa brzmiało Skriabin. Jego pierwsze niewielkie artykuły i notatki zamieszczane w bolszewickich gazetach ukazywały się pod różnymi pseudonimami. Dopiero w 1918 r. na broszurze mówiącej o udziale robotników w budownictwie gospodarczym autor umieścił pseudonim „Mołotow”, który stał się jego stałym nazwiskiem.

dalej